Το δύσκολο βράδυ της Δευτέρας μέσα από τους αριθμούς

Τα τρία λεπτά που έκριναν το 1-3

Μέχρι το 62ο λεπτό, με εξαίρεση το πέναλτι, ο ΠΑΟΚ είχε δημιουργήσει ευκαιρίες σχεδόν διπλάσιας συνολικής αξίας από εκείνες της Καλαμάτας: 0,91 αναμενόμενα γκολ (xG) έναντι 0,49. Κι όμως, βρισκόταν πίσω στο σκορ με 1-2. Η αναμέτρηση κρίθηκε ουσιαστικά σε τρεις στιγμές: στο 28', στο 57' και στο 62'.

Σε μια βραδιά κατά την οποία η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από πρόσωπα και ονόματα, έχει σημασία να διαχωριστούν τρεις παράγοντες: οι κακές στιγμές, η ποιότητα του αντιπάλου και τα επαναλαμβανόμενα προβλήματα. Οι δύο πρώτοι εξηγούν το αποτέλεσμα. Το τρίτο, όμως, είναι εκείνο που καλείται να εντοπίσει και να διορθώσει ο ΠΑΟΚ εν όψει της συνέχειας.

Το πρώτο μισάωρο ανήκε στην Καλαμάτα

Η Καλαμάτα μπήκε καλύτερα στο παιχνίδι και, μέχρι το 30ό λεπτό, η εικόνα ήταν ξεκάθαρη. Ο ΠΑΟΚ είχε το 68% της κατοχής στο πρώτο ημίχρονο και ολοκλήρωσε 281 πάσες, έναντι 125 της αντιπάλου του. Από αυτή την υπεροχή στην κατοχή προέκυψαν μόλις τέσσερις τελικές, μόνο μία από τις οποίες ήταν μέσα από την περιοχή, αυτή του γκολ του Εντιαγέ στο 44', έπειτα από κλέψιμο του Πέλκα από τον Πινέιρο. Ο Δικέφαλος επιχείρησε έξι σέντρες στο πρώτο μέρος, χωρίς καμία να βρει συμπαίκτη.

Η Καλαμάτα, παρ' ότι είχε την μπάλα περίπου στο ένα τρίτο του χρόνου, μέτρησε επτά τελικές, τις πέντε μέσα από την περιοχή. Τα ρεπορτάζ πριν από τον αγώνα ανέφεραν ότι θα παρατασσόταν με τρεις στόπερ, όπως είχε κάνει απέναντι στον Παναθηναϊκό. Ο Χριστοφιλέας, ωστόσο, επέλεξε τετράδα στην άμυνα και δύο παίκτες στην κορυφή της επίθεσης, τον Βάργκας και τον Κουρμινόφσκι. Έτσι, κάθε κλέψιμο μπορούσε να μετατραπεί σε άμεση επίθεση, με τους δύο επιθετικούς να κινούνται στην πλάτη της άμυνας του ΠΑΟΚ.

Στο 28', ο Εντιαγέ έπεσε με φόρα πάνω στον Βάργκας μέσα στην περιοχή του ΠΑΟΚ. Ο διαιτητής καταλόγισε πέναλτι και η Καλαμάτα άνοιξε το σκορ για το 0-1.

Τα αναμενόμενα γκολ (xG) αποτυπώνουν την πιθανότητα μια τελική προσπάθεια να καταλήξει σε γκολ, με βάση τα χαρακτηριστικά της φάσης. Ένα πέναλτι, για παράδειγμα, έχει περίπου 80% πιθανότητα να καταλήξει στα δίχτυα.

Η σύγκριση των δύο ημιχρόνων αποτυπώνει δύο διαφορετικές εικόνες. Στο πρώτο μέρος, ο ΠΑΟΚ είχε μόλις μία τελική μέσα από την περιοχή. Στο δεύτερο, οι αντίστοιχες προσπάθειες έφτασαν τις έντεκα.

Από το 31' ως το 61' ο ΠΑΟΚ ανέβηκε, αλλά βρέθηκε πίσω στο σκορ

Μετά το πρώτο μισάωρο, ο ΠΑΟΚ ανέβασε την απόδοσή του. Στο πρώτο τέταρτο του δεύτερου ημιχρόνου αύξησε την πίεση. Από το 46' ως το 61' δημιούργησε φάσεις συνολικής αξίας 0,56 xG, ενώ η Καλαμάτα μόλις 0,03. Ο Ζίβκοβιτς, που ξεκίνησε στον πάγκο και πέρασε στο παιχνίδι με την έναρξη του δεύτερου μέρους, έδωσε πέντε πάσες-κλειδιά σε 45 λεπτά, περισσότερες από κάθε άλλον παίκτη.

Η καμπύλη των ευκαιριών γέρνει υπέρ του ΠΑΟΚ από το 31' μέχρι και λίγο μετά τη συμπλήρωση μίας ώρας αγώνα. Κι όμως, μέσα σε αυτό το διάστημα ήρθε το 1-2. Ενα σουτ με μόλις 3% πιθανότητα να καταλήξει στα δίχτυα, από πλάγια θέση μέσα στην περιοχή, που κατέληξε χαμηλά στη γωνία.

Βέβαια, το σουτ μπορεί να ήταν δύσκολο, αλλά η διαδρομή μέχρι την εκτέλεση δεν ήταν. Ο Βάργκας διέσχισε αρκετά μέτρα με την μπάλα χωρίς να δεχτεί ουσιαστική πίεση, πριν ο Αλόνσο του δώσει την πάσα. Στα πέντε πρώτα παιχνίδια της Καλαμάτας, οι αντίπαλοι είχαν ξεπεράσει τον Αλόνσο με ντρίμπλα οκτώ φορές. Στην Τούμπα, ωστόσο, η πλευρά του εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο επικίνδυνα σημεία της επίθεσης των φιλοξενούμενων.

Στο δεύτερο ημίχρονο, το 54% των επιθέσεων της Καλαμάτας αναπτύχθηκε από την αριστερή της πλευρά, δηλαδή από τη δεξιά πλευρά της άμυνας του ΠΑΟΚ. Από εκεί προήλθαν και οι δύο ασίστ του Αλόνσο στο δεύτερο μέρος.

Οι επιθέσεις των δύο ομάδων συγκεντρώθηκαν σε μεγάλο βαθμό στις αντίθετες πλευρές του γηπέδου. Ο ΠΑΟΚ ανέπτυξε το 47% των επιθέσεών του από δεξιά, ενώ η Καλαμάτα επιτέθηκε κυρίως από αριστερά.

Η αποβολή και το παιχνίδι με δέκα παίκτες

Στο 62', ο Τσιφτσής βγήκε έξω από την περιοχή για να αντιμετωπίσει τον Βάργκας, ο οποίος έβγαινε στην αντεπίθεση. Δεν πρόλαβε την μπάλα και ανέτρεψε τον αντίπαλό του. Έπειτα από υπόδειξη του VAR, ο διαιτητής τού έδειξε απευθείας κόκκινη κάρτα. Ο Πέλκας αποχώρησε, ώστε να περάσει στο παιχνίδι ο τερματοφύλακας Μοναστηρλής.

Τέσσερα λεπτά αργότερα, η Καλαμάτα βγήκε στην αντεπίθεση με τους Μορέιρα, Βάργκας και Αλόνσο, πριν ο Κουρμινόφσκι ολοκληρώσει τη φάση για το 1-3. Λίγο νωρίτερα, ο Χάμζα είχε σημαδέψει το δοκάρι.

Από την αποβολή και μετά, η Καλαμάτα δημιούργησε ευκαιρίες αξίας 1,08 xG, έναντι 0,33 του ΠΑΟΚ. Η αριθμητική ανισορροπία αποτυπώθηκε και στην εικόνα της αναμέτρησης.

Ο Βάργκας, που επέστρεφε από θλάση και αποτελούσε ερωτηματικό για την ενδεκάδα της Καλαμάτας, πρωταγωνίστησε και στις τρεις καθοριστικές στιγμές. Κέρδισε και εκτέλεσε το πέναλτι, πέτυχε το δύσκολο 2ο γκολ και ήταν ο παίκτης που ανέτρεψε ο Τσιφτσής. Ολοκλήρωσε τον αγώνα με τρία σουτ στην εστία, περισσότερα από κάθε άλλον ποδοσφαιριστή.

Το επαναλαμβανόμενο πρόβλημα: πολλά σουτ, λίγες μεγάλες ευκαιρίες

Το σκορ διαμορφώθηκε μέσα σε λίγα λεπτά. Το πρόβλημα όμως που παραμένει για τον ΠΑΟΚ και δεν εξηγείται, είναι πως έκανε 19 τελικές, χωρίς όμως να δημιουργήσει πραγματικά μεγάλες ευκαιρίες.

Με εξαίρεση το γκολ του Εντιαγέ, καμία τελική του ΠΑΟΚ δεν είχε πιθανότητα μεγαλύτερη από 15% να καταλήξει σε γκολ. Η προσπάθεια του Εντιαγέ είχε πιθανότητα 20%, ενώ η μεγαλύτερη ευκαιρία του Δικεφάλου ήταν η κεφαλιά του Μπάμπα από κόρνερ στο 48'.

Στο δεύτερο ημίχρονο, παρά την πίεση, ο ΠΑΟΚ επιχείρησε 15 τελικές και κέρδισε πέντε κόρνερ, έναντι κανενός της Καλαμάτας. Τέσσερις από τις 15 προσπάθειες κόπηκαν από αμυντικούς. Πολλά σουτ προήλθαν από πλάγιες θέσεις, από στατικές φάσεις ή έξω από την περιοχή. Έλειψαν οι καθαρές ευκαιρίες.

Και δεν είναι η πρώτη φορά. Πριν από τη συγκεκριμένη αναμέτρηση, ο ΠΑΟΚ είχε τις λιγότερες σέντρες ανά παιχνίδι στη λίγκα, με μέσο όρο έντεκα, και βασιζόταν κυρίως στους συνδυασμούς με κοντινές πάσες μέσα στην περιοχή. Όταν αυτοί οι συνδυασμοί δεν λειτουργούν, η κατοχή γίνεται άγονη, ακόμη κι όταν η ομάδα πιέζει και κρατάει την μπάλα.

Βέβαια, παρ' ότι φέτος το πρώτο μισάωρο μετά την ανάπαυλα είναι το χειρότερο για τον ΠΑΟΚ, το βράδυ της Δευτέρας, το συγκεκριμένο διάστημα ήταν το καλύτερό του.

Τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που λείπουν

Από την αποχώρηση του Κωνσταντέλια και μετά, η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από το αν ο ΠΑΟΚ χρειάζεται έναν «δεκάρι». Είτε αγωνίζεται με 4-3-3 είτε με 3-5-2 είτε με 3-4-3, η απάντηση που ακούγεται συχνά είναι ότι η συγκεκριμένη θέση δεν είναι απαραίτητη σε κάθε σύστημα.

Η ουσία, ωστόσο, βρίσκεται περισσότερο στα χαρακτηριστικά του ποδοσφαιριστή παρά στη θέση του. Ο ΠΑΟΚ χρειάζεται έναν παίκτη που να μπορεί να κουβαλήσει την μπάλα, να περάσει τον πρώτο αντίπαλο, να αναγκάσει και δεύτερο αμυντικό να βγει πάνω του και, με αυτόν τον τρόπο, να δημιουργήσει χώρους για τους συμπαίκτες του.

Δεν ήταν απαραίτητο να αποκτηθεί ένας νέος Κωνσταντέλιας. Ήταν, όμως, σημαντικό να προστεθεί ένας ποδοσφαιριστής που να μπορεί να κάνει αυτή τη δουλειά. Αυτό δεν συνέβη. Το καλοκαίρι ήρθαν έντεκα παίκτες: τρεις στόπερ, ένας αριστερός μπακ, δύο αμυντικοί μέσοι, δύο κεντρικοί μέσοι, δύο επιθετικοί και ένας εξτρέμ. Ο Ταχά Άλι ήταν ο μόνος που έμοιαζε να διαθέτει το προφίλ του παίκτη που μπορεί να μεταφέρει την μπάλα και να ξεπερνά αντιπάλους με την ντρίμπλα, αλλά είναι τραυματίας. Για τον Λουσέ, από την άλλη, είναι νωρίς να εξαχθούν συμπεράσματα, καθώς έχει αγωνιστεί μόλις 108 λεπτά.

Την περασμένη σεζόν, ο Κωνσταντέλιας κέρδιζε 2,85 ντρίμπλες ανά 90 λεπτά, σε σύνολο 2.495 λεπτών συμμετοχής. Φέτος, ο Ζίβκοβιτς έχει 1,17 σε 844 λεπτά και ο Τάισον 0,76 σε 591. Ο Ταχά Άλι, πριν τραυματιστεί, είχε 15 επιτυχημένες ντρίμπλες σε μόλις 283 λεπτά, περισσότερες από κάθε άλλον παίκτη του ρόστερ. Ο Χατσίδης δείχνει διάθεση να αναλάβει αυτόν τον ρόλο, αλλά το διαθέσιμο δείγμα είναι ακόμη μικρό.

Το ίδιο πρόβλημα εμφανίστηκε και στον άξονα. Ο Ζαφείρης είχε 73 επαφές με την μπάλα και 59 πάσες, αλλά μόλις οι 27 επαφές του έγιναν στο μισό του γηπέδου της Καλαμάτας. Έχασε οκτώ από τις δώδεκα μονομαχίες του και δεν ολοκλήρωσε καμία επιτυχημένη ντρίμπλα. Ο Γιάκιτς, όταν έπαιρνε την μπάλα και προσπαθούσε να προωθηθεί, κατέληγε συχνά να βρίσκεται πιο πίσω από το σημείο στο οποίο είχε ξεκινήσει.

Όταν τα δύο χαφ κλείνονται, λείπει ο τρίτος παίκτης που θα κουβαλήσει την μπάλα και θα πάρει μέτρα ανεβάζοντας την ομάδα.

Ο μόνος που δίνει λύση σε αυτό το πρόβλημα, έστω και με διαφορετικό τρόπο, είναι ο Μιχαηλίδης. Μόνο στο πρώτο ημίχρονο μετέφερε την μπάλα 236 μέτρα προς την αντίπαλη εστία, επίδοση που δεν πλησίασε κανείς άλλος. Παράλληλα, φέτος είναι ο πρώτος παίκτης του ΠΑΟΚ στις επιτυχημένες μακρινές μεταβιβάσεις. Κόντρα στην Καλαμάτα βγήκε αλλαγή στο ημίχρονο λόγω ενοχλήσεων.

Ο Πέλκας, από την πλευρά του, σηκώνει φέτος μεγάλο μέρος του δημιουργικού και εκτελεστικού βάρους πίσω από τον επιθετικό. Μαζί με τον Εντιαγέ, είναι οι πρώτοι σκόρερ του ΠΑΟΚ στο πρωτάθλημα, με τρία γκολ ο καθένας. Πρόκειται, όμως, κυρίως για παίκτη της τελικής ενέργειας και όχι για ποδοσφαιριστή που θα περάσει συστηματικά αντιπάλους με την μπάλα στα πόδια. Όταν κουράζεται ή αποχωρεί, όπως συνέβη στο 63', δεν υπάρχει άλλος που να αναλαμβάνει σταθερά αυτόν τον ρόλο.

Πρόκειται για ένα αγωνιστικό χαρακτηριστικό που ο προπονητής δεν μπορεί να δημιουργήσει από το τίποτα, εφόσον δεν διαθέτει στο ρόστερ τον κατάλληλο ποδοσφαιριστή.

Τι έδειχναν οι πιθανότητες

Αν ο αγώνας επαναλαμβανόταν πολλές φορές με τις ίδιες ακριβώς τελικές προσπάθειες, το μοντέλο εκτιμά ότι η Καλαμάτα θα κέρδιζε περίπου επτά φορές στις δέκα, ο ΠΑΟΚ μία φορά και οι δύο ομάδες θα έρχονταν ισόπαλες στις υπόλοιπες δύο.

Βέβαια, οι υπολογισμοί περιλαμβάνουν όλες τις φάσεις του αγώνα, μαζί με το πέναλτι και τις ευκαιρίες της Καλαμάτας μετά την αποβολή. Μέχρι το 62', αν εξαιρεθεί το πέναλτι, η εικόνα ήταν διαφορετική, καθώς ο ΠΑΟΚ είχε δημιουργήσει ευκαιρίες μεγαλύτερης συνολικής αξίας.

Τι μένει για την Κυριακή

Ο Μιχαηλίδης ζήτησε αλλαγή στο ημίχρονο, προληπτικά, αφού ένιωσε σφίξιμο στον δικέφαλο. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, θα υποβληθεί σε εξετάσεις για να διαπιστωθεί η έκταση του προβλήματος. Ο Τσιφτσής αποβλήθηκε με απευθείας κόκκινη κάρτα και, στο ντέρμπι με τον Ηρακλή, ο Μοναστηρλής αναμένεται να πάρει θέση κάτω από τα δοκάρια. Ο 22χρονος τερματοφύλακας αγωνίστηκε τη Δευτέρα για πρώτη φορά τη φετινή σεζόν, με τον Μπαλωμένο να αποτελεί την εναλλακτική λύση.

Μέσα σε μια τόσο κακή βραδιά, υπήρξαν και δύο θετικά στοιχεία. Ο Ζίβκοβιτς άλλαξε την εικόνα της δεξιάς πλευράς αμέσως μετά την είσοδό του. Ο Μπανζά, στο ντεμπούτο του, είχε μέσα σε 16 λεπτά ένα σουτ στην εστία και μία κεφαλιά που μπλόκαρε ο Βασίλιεβιτς. Ήταν όσα είχαν καταφέρει όλοι οι υπόλοιποι παίκτες του ΠΑΟΚ μαζί στο δεύτερο ημίχρονο.

Ο ΠΑΟΚ υποχωρεί στην τέταρτη θέση, με 12 βαθμούς, τρεις πίσω από την κορυφή. Το πέναλτι, η αποβολή και το σουτ με πιθανότητα επιτυχίας μόλις 3% δεν πρόκειται να επαναληφθούν με τον ίδιο τρόπο την Κυριακή.

Αυτό που μπορεί να επαναληφθεί όμως, είναι το ίδιο πρόβλημα πίσω από τις 19 τελικές. Ο ΠΑΟΚ επιβάλεται να βρει τον τρόπο να τις μετατρέψει σε κλασσικές ευκαιρίες μέσα στην περιοχή. Πώς όμως θα το πετύχει με ή χωρίς τον Μιχαηλίδη στην άμυνα και με έναν 22χρονο τερματοφύλακα, χωρίς σημαντική εμπειρία σε επίπεδο πρώτης ομάδας, κάτω από τα δοκάρια και χωρίς κλασσικό δημιουργό πίσω από τον φορ;

Αυτά είναι τα ερωτήματα που καλείται να απαντήσει ο Δικέφαλος πριν από το επόμενο παιχνίδι.

Τα αναλυτικά στατιστικά του αγώνα είναι διαθέσιμα στο paokanalytics.gr.