ΠΑΟΚτσήδικες Αναμνήσεις — 13 Μαρτίου

Ο ΠΑΟΚ, με το γνωστό παιχνίδι του, επιβλήθηκε εύκολα και πέτυχε δέκα διαδοχικά τέρματα, χωρίς να δεχθεί κανένα. Μία εβδομάδα νωρίτερα, στις 6 Μαρτίου, ο ΠΑΟΚ είχε νικήσει 4-0 την ΑΕΚ Θεσσαλονίκης στο ίδιο πρωτάθλημα.

Αμέσως μετά την έναρξη ο Λεάνδρος βρέθηκε μόνος μπροστά στην εστία, ύστερα από μεταβίβαση του Σαλούστο, αλλά το σουτ του το απέκρουσε ο τερματοφύλακας Βουλόγκας. Στο 34΄ δυνατό σουτ του Χαβανίδη χτύπησε στο οριζόντιο δοκάρι· οι παίκτες του ΠΑΟΚ υποστήριξαν ότι η μπάλα πέρασε τη γραμμή, όμως ο διαιτητής Μοναστηριώτης, που έκανε πολλά σφάλματα, δεν μέτρησε γκολ. Το 1-0 έκανε ο Λεάνδρος στο 1΄ του β΄ ημιχρόνου, με σέντρα του Σαλούστο, και το 2-0 ο Κιουρτζής με απευθείας βολή ύστερα από σέντρα του Λεάνδρου, στο 25ο λεπτό. Ξεχώρισαν οι Λεάνδρος, Σαλούστο και Γιαννέλος και οι αμυντικοί Κεμανίδης και Χασιώτης, ενώ ο τερματοφύλακας Πρόγιος δεν πιέστηκε. Ο ΠΑΟΚ αγωνίστηκε με τους Πρόγιο, Χασιώτη, Κεμανίδη, Κερμανίδη, Ραπτόπουλο, Γιαννέλο, Λεάνδρο, Κιουρτζή, Χαβανίδη, Σαλούστο και Νικολαΐδη. Μετά την αγωνιστική ήταν 8ος με 39 βαθμούς σε 19 αγώνες (τέρματα 24-20)· πρώτη ήταν η ΑΕΚ, που την ίδια μέρα νίκησε 0-1 τον Ηρακλή στο Χαριλάου.

Στη δεύτερη θητεία του επέστρεψε την 1η Ιανουαρίου 1994, ελεύθερος από τον Απόλλωνα Αθηνών. Με την Εθνική Ελλάδας αγωνίστηκε πέντε φορές (ή δύο, ως παίκτης του ΠΑΟΚ) από το 1988 ως το 1993, χωρίς γκολ.

Η δυσκολία είχε να κάνει με τον προπονητή, τον «κ. Κός», που άφησε εκτός τον διεθνή Λεάνδρο και τον Νικολαΐδη και παρέταξε μια ασυνάρτητη ενδεκάδα. Στο δεύτερο ημίχρονο, υπό τη γενική κατακραυγή των φιλάθλων, ο προπονητής έβαλε τους παίκτες στις φυσικές τους θέσεις και η ομάδα βρήκε ξανά τον εαυτό της, φτάνοντας στο 4-2. Ο προπονητής είχε απουσιάσει αυθαίρετα όλη την εβδομάδα και οι οπαδοί σχολίασαν με πολλούς τρόπους την παρουσία του, κατακρίνοντας και τη διοίκηση που τον ανεχόταν. Την ίδια Κυριακή ο Ηρακλής νίκησε 1-0 τον Πιερικό, η ΑΕΚ 2-0 τον Άρη στη Νέα Φιλαδέλφεια και ο Παναθηναϊκός 6-0 τον Παναιγιάλειο, ενώ ο αγώνας Πανιώνιος–Ολυμπιακός διεκόπη στο 1-1. Μετά την αγωνιστική ο ΠΑΟΚ ήταν 5ος με 34 βαθμούς (τέρματα 24-21) και πρώτος ο Παναθηναϊκός με 43.

Προπονητής του ΠΑΟΚ ήταν ο Λες Σάνον και της Μίλαν ο Τσέζαρε Μαλντίνι. Τα γκολ της Μίλαν πέτυχαν οι Μπίγκον, Μπενέτι και Κιαρούτζι. Λίγα δευτερόλεπτα πριν από το πρώτο γκολ ο Τερζανίδης χτυπήθηκε από τον Μαλντέρα και βγήκε με σχισμένο φρύδι, για να αντικατασταθεί λίγο πριν από το ημίχρονο από τον Λάζο· ο Αποστολίδης έλειπε άρρωστος από τη Δευτέρα και ο Σαράφης αγωνίστηκε τραυματισμένος ως το τέλος. Ο Σαράφης ισοφάρισε στο 17΄, αλλά το γκολ ακυρώθηκε· σε φάση όπου ο Σαράφης είχε ευκαιρία για γκολ, ο διαιτητής σταμάτησε το παιχνίδι με σημαία του επόπτη για οφσάιντ του Ασλανίδη. Ο Φουντουκίδης και ο Παρίδης είδαν κίτρινη κάρτα για διαμαρτυρία. Στο τελευταίο τέταρτο δόθηκε πέναλτι σε βάρος του ΠΑΟΚ για μαρκάρισμα του Ιωσηφίδη στον Κιαρούτζι —ελαφρύ, με τον διαιτητή να αγνοεί σημαία του επόπτη υπέρ του ΠΑΟΚ— όμως ο Ριβέρα δεν σκόραρε. Ο αγώνας έγινε μπροστά σε πολλές χιλιάδες θεατές, ανάμεσά τους και Έλληνες, και οι Έλληνες φίλαθλοι έμοιαζαν περισσότεροι από τους οπαδούς της Μίλαν. Ο ΠΑΟΚ παρατάχθηκε με τους Χατζηιωάννου, Χαντζηκωνσταντίνου, Φουντουκίδη, Ιωσηφίδη, Πέλλιο, Τερζανίδη (Λάζος), Παρίδη (80΄ Κερμανίδης), Σαράφη, Παπαδόπουλο, Κούδα και Ασλανίδη. Στις δηλώσεις ο Σάνον είπε ότι δεν τελείωσαν στο «Σαν Σίρο» και ο Ριβέρα ότι ο ΠΑΟΚ θα χρειαζόταν τέσσερα γκολ στην Τούμπα για να ανατρέψει την πρόκριση. Στη ρεβάνς της 20ής Μαρτίου 1974 ο ΠΑΟΚ έφερε ισοπαλία 2-2 και αποκλείστηκε με συνολικό σκορ 2-5.

Και τα δύο γκολ ήταν κεφαλιές στο τελευταίο εικοσάλεπτο: του Γκουερίνο στο 75΄ και, έξι λεπτά μετά, του Ορφανού. Ο Άρης είχε την εδαφική πρωτοβουλία στο μεγαλύτερο μέρος του αγώνα και στο πρώτο ημίχρονο ήταν πιο πλήρης ομάδα, όμως απείλησε λίγες φορές τον νεαρό τερματοφύλακα Μηλίνη, ενώ ο ΠΑΟΚ είχε δευτερεύοντα ρόλο και φαινόταν ικανοποιημένος ακόμη και με μία ισοπαλία. Η εικόνα άλλαξε στο τελευταίο εικοσάλεπτο: ο προπονητής Στάνκοβιτς έβγαλε τον Σαράφη, έφερε πιο μπροστά τον Αποστολίδη, μετακίνησε πιο πίσω τον Αναστασιάδη και έριξε στον αγώνα τον Δαμανάκη, ενώ ο Άρης έχασε τραυματίες τους Μόκαλη και Ζήνδρο, που στήριζαν τη δεξιά του πτέρυγα· μετά τα δύο γκολ το παιχνίδι κρίθηκε. Ο ΠΑΟΚ ξεκίνησε με Μηλίνη, Γούναρη, Αναστασιάδη, Ιωσηφίδη, Πέλλιο, Τερζανίδη, Ορφανό, Σαράφη, Αποστολίδη, Κούδα και Γκουερίνο, και αργότερα πέρασαν ο Φουντουκίδης και ο Δαμανάκης. Από τον ΠΑΟΚ ξεχώρισαν οι Αποστολίδης, Αναστασιάδης, Ιωσηφίδης, Σαράφης και, στην αρχή, ο Ορφανός, και από τον Άρη οι Πάλλας, Δράμπης, Μπαλλής και Φοίρος. Διαιτητής ήταν ο Μαρινέλης, που έκανε επιτυχημένη διαιτησία και σφύριξε τη λήξη στο 86΄. Ο ΠΑΟΚ, παρά τη μέτρια εικόνα του σε όλο το πρωτάθλημα, ξεπερνούσε το ένα εμπόδιο μετά το άλλο και ξεμπέρδεψε με τον Άρη στο τοπικό ντέρμπι. Στην ίδια αγωνιστική η Καστοριά νίκησε 3-2 τον Παναθηναϊκό και ο Παναιτωλικός έφερε ισοπαλία 1-1 με τον Ηρακλή. Η πρωτιά δεν κράτησε ως το τέλος. Οκτώ αγωνιστικές πριν από τη λήξη τη θέση του Στάνκοβιτς πήρε ο Μπίλι Μπίνγκαμ και ο ΠΑΟΚ τερμάτισε 3ος.

Στο πρωτάθλημα 2007-08 έπαιξε 24 αγώνες, όλους ως βασικός, συνολικά 2.142 λεπτά, χωρίς γκολ, με πέντε κίτρινες και μία κόκκινη κάρτα, και αποχώρησε την 1η Ιουλίου 2008.

Ο αγώνας είχε 7.829 θεατές και διαιτητή τον Αδαμόπουλο, και μετά την αγωνιστική ο ΠΑΟΚ ήταν 4ος στη βαθμολογία. Προπονητής του ΠΑΟΚ ήταν ο Γερμανός Χάιντς Χέερ (Heinz Höher ή «Heinz Heer»).

Προπονητής του ΠΑΟΚ ήταν ο Μιχάλης Μπέλλης. Στην ίδια αγωνιστική η πρωτοπόρος Λάρισα νίκησε 0-1 τον Πανιώνιο και η ΑΕΚ 0-1 τον Πανσερραϊκό στις Σέρρες. Μετά από 23 αγώνες ο ΠΑΟΚ ήταν 4ος με 29 βαθμούς, πίσω από τη Λάρισα (34), την ΑΕΚ (31) και τον ΟΦΗ (30).

Ο αγώνας είχε 6.034 θεατές, διαιτητή τον Δημητριάδη και προπονητή του ΠΑΟΚ τον Χρήστο Τερζανίδη. Στη ρεβάνς της 20ής Μαρτίου η ΑΕΛ νίκησε 2-0, με γκολ των Πέτκοφ και Ντα Σίλβα, και ο ΠΑΟΚ προκρίθηκε στα ημιτελικά με συνολικό σκορ 3-2· οι ημιτελικοί ήταν προγραμματισμένοι για τις 4 και τις 24 Απριλίου 1991.

Για τον ΠΑΟΚ ήταν ο σημαντικότερος αγώνας της χρονιάς. Ο Κόλα έκανε το 0-1 από φάουλ στο 24΄ και ο Γιουκούδης ισοφάρισε 1-1 με πέναλτι πριν από το ημίχρονο· το πέναλτι, που υπέδειξε ο διαιτητής Λάτσιος, ήταν πολύ αυστηρό, ως και αυθαίρετο. Στο δεύτερο ημίχρονο ο Ντέμης Νικολαΐδης σκόραρε στο 67΄ και στο 75΄ και ήταν ο πρωταγωνιστής του αγώνα. Η «Ελαφρά Ταξιαρχία» αποδείχτηκε πολύ βαριά για τον ΠΑΟΚ μέσα στην Τούμπα, και ο Απόλλωνας πέρασε στον τελικό του Κυπέλλου, πρώτο τελικό στην ιστορία του. Προπονητής του ΠΑΟΚ ήταν ο Μιχάλης Μπέλλης.

Ο ΠΑΟΚ, με προπονητή τον Νίκο Καραγεωργίου, ήταν 5ος στη βαθμολογία πριν από την αγωνιστική και ο Εργοτέλης 13ος· τον αγώνα παρακολούθησαν 7.450 θεατές. Στην προηγούμενη αγωνιστική, στις 6 Μαρτίου, ο ΠΑΟΚ είχε φέρει ισοπαλία 1-1 με τον Ολυμπιακό εντός έδρας και στην επόμενη, στις 20 Μαρτίου, νίκησε 2-1 τη Χαλκηδόνα, επίσης εντός έδρας.

Ο ΠΑΟΚ του Μάκη Χάβου ήταν 6ος πριν από την αγωνιστική. Παρατάχθηκε σε 4-2-3-1 με Κρέσιτς, Έττο, Κοντρέρας, Τσιρίλο, Σαβίνι, Γκαρσία, Βιτόλο, Κουτσιανικούλη, Ίβιτς, Φωτάκη και Μουσλίμοβιτς. Ο Ολυμπιακός προηγήθηκε στο 12΄: ο Ιμπαγάσα πήρε την μπάλα από τον Κοντρέρας στη μεσαία γραμμή και ο Τζιμπούρ σκόραρε (0-1). Στο 16΄ ο Ζαϊρί, με τον Γκαρσία να τον πιέζει, έστειλε την μπάλα άουτ ενώ η εστία ήταν άδεια. Στο 44΄ ο Σαβίνι απομάκρυνε την μπάλα πάνω στη γραμμή, και στην αντεπίθεση που ακολούθησε ο Πάρντο αστόχησε στο διώξιμο και ο Κουτσιανικούλης ισοφάρισε σε 1-1 στο 45΄. Στο δεύτερο μέρος ο Έττο βρήκε με σουτ τη γωνία των δοκαριών στο 47΄, και στο 50΄ ο Πάρντο έστειλε σε κόρνερ το σουτ του Μουσλίμοβιτς, που είχε μείνει μόνος. Το 2-1 ήρθε στο 71΄ με πέναλτι του Βιτόλο, για ανατροπή του Βιεϊρίνια από τον Παπαδόπουλο. Ο Χάβος είπε ότι ο ΠΑΟΚ έπαιζε δέκατο συνεχόμενο παιχνίδι ανά τρεις μέρες και ότι έδειξε τι ομάδα είναι, ενώ ο Βιτόλο είπε ότι εκτέλεσε το πέναλτι με την εμπιστοσύνη του προπονητή. Οι παίκτες του Χάβου πήγαιναν με ανεβασμένο ηθικό στον αγώνα ρεβάνς με την ΑΕΚ, ενώ οι παίκτες του Βαλβέρδε καθυστέρησαν μαθηματικά κατά μία αγωνιστική τη στέψη τους. Μετά από 26 αγωνιστικές ο ΠΑΟΚ ήταν 4ος με 40 βαθμούς (τέρματα 27-27) και ο Ολυμπιακός 1ος με 64· στην επόμενη αγωνιστική ο ΠΑΟΚ θα αντιμετώπιζε τον Ατρόμητο εκτός έδρας.

Ο αγώνας άρχισε στις 21:30 και τον παρακολούθησαν 3.366 θεατές. Ο ΠΑΟΚ του Ράζβαν Λουτσέσκου, δεύτερος πριν από την αγωνιστική, ερχόταν από νίκη 1-0 επί της Γάνδης στην Τούμπα σε ευρωπαϊκό αγώνα και είχε τη ρεβάνς στο Βέλγιο την επόμενη Πέμπτη· ο προπονητής είχε δηλώσει ότι θα έπαιζαν «με κάποιες αλλαγές» και ότι «το κίνητρο παραμένει υψηλό». Ο Πασχαλάκης έμεινε προληπτικά εκτός και ο Ολιβέιρα δεν ήταν διαθέσιμος. Ήταν η 12η συμμετοχή του ΠΑΟΚ στα πλέι-οφ από το 2007-08 και στην πρεμιέρα του πρωταθλήματος ο ΠΑΣ είχε κερδίσει στην Τούμπα. Ο ΠΑΟΚ είχε πολλά νέα πρόσωπα στην ενδεκάδα και απείλησε με Ζαμπά και Σοάρες στο πρώτο δεκάλεπτο, όμως ο τερματοφύλακας Λοντίγκιν απέκρουσε σουτ των Κούρτιτς και Τσόλακ στο πρώτο ημίχρονο και των Μιτρίτσα, Κούρτιτς και Ζαμπά στο δεύτερο. Στο 17΄ ο Μιχαηλίδης αντικαταστάθηκε από τον Κρέσπο. Στο φινάλε, μετά από φάση διαρκείας, ο Ζαμπά σέντραρε και ο Άκπομ, που είχε μπει στο 66΄ στη θέση του Τσόλακ, έκανε το 1-0. Ο ΠΑΟΚ είχε 10 τελικές έναντι 7 (8-1 στην εστία) και 7 κόρνερ έναντι 2. Την επομένη η ΠΑΕ ανακοίνωσε ότι ο Μιχαηλίδης υπέστη ολική ρήξη πρόσθιου χιαστού, ρήξη έσω μηνίσκου και κάκωση του έσω πλάγιου συνδέσμου και θα έμενε εκτός περίπου έξι μήνες.

Αποφοίτησε το 2010 από το πανεπιστήμιο Τζόρτζια Στέιτ. Με τον ΠΑΟΚ έπαιξε 25 αγώνες στο ελληνικό πρωτάθλημα, με μέσους όρους 18,4 λεπτά, 6,1 πόντους, 5,6 ριμπάουντ και 0,5 ασίστ.

Ο αγώνας άρχισε στις 19:30. Ο ΠΑΟΚ προηγήθηκε 5-10 στο 5΄ με πόντους του Μιλένκο Τέπιτς, αλλά η ΑΕΚ έκλεισε την πρώτη περίοδο στο 18-14 και ανέβηκε στο 23-16· τρίποντο του Θοδωρή Ζαρά έφερε την ισοφάριση 23-23, όμως η ΑΕΚ προηγήθηκε ξανά 30-23 και πήγε στο ημίχρονο με 32-27. Μετά το 39-30 στην αρχή της τρίτης περιόδου, ο ΠΑΟΚ πέρασε μπροστά με 43-46, για πρώτη φορά από την πρώτη περίοδο, και έκλεισε το τρίτο δεκάλεπτο στο 45-47. Τρίποντο του Φιλ Γκος έκανε το 45-50 στην αρχή της τέταρτης περιόδου, η ΑΕΚ ισοφάρισε 50-50 με σερί 5-0 και ο ΠΑΟΚ κράτησε στο τέλος τη νίκη με 62-63. Η ομάδα είχε μόλις 4 εύστοχα σε 18 τρίποντα. Πρώτος σκόρερ του ΠΑΟΚ ήταν ο Τζέφερσον με 11 πόντους· ακολούθησαν οι Μαργαρίτης και Χάτσερ με 10 και ο Τέπιτς με 9, ενώ για την ΑΕΚ ο Χάντερ σημείωσε 11 και ο Μασιούλις 10.

Ο αγώνας άρχισε στις 17:00 και μεταδόθηκε ζωντανά από την ΕΡΤ3. Τα δεκάλεπτα ήταν 17-19, 19-18, 16-20 και 22-17: η ΑΕΚ προηγήθηκε 36-37 στο ημίχρονο και 52-57 μετά την τρίτη περίοδο, ο ΠΑΟΚ ισοφάρισε 74-74 στην κανονική διάρκεια και η παράταση έληξε 11-13. Πρώτος σκόρερ του ΠΑΟΚ ήταν ο Τζος Κάρτερ με 27 πόντους και της ΑΕΚ ο Ντάριλ Μέικον με 18. Διαιτήτευσαν οι Σώμος, Τσαρούχα και Πουρσανίδης.

Ο Παναθηναϊκός κέρδισε την πρώτη περίοδο 13-18 και προηγήθηκε 38-40 στο ημίχρονο· ο ΠΑΟΚ ισοφάρισε 61-61 στο τέλος της τρίτης περιόδου και πήρε το τελευταίο δεκάλεπτο με 20-12. Πρώτος σκόρερ του ΠΑΟΚ ήταν ο Τζέιλεν Χαντς με 27 πόντους και του Παναθηναϊκού ο Ντουέιν Μπέικον με 16. Διαιτήτευσαν οι Παπαπέτρου, Αγραφιώτης και Κωνσταντινίδου.

Με την εθνική Κούβας κατέκτησε το ασημένιο μετάλλιο στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 2010 στην Ιταλία και στους Παναμερικανικούς Αγώνες του 2011, καθώς και το χάλκινο στους Αγώνες Κεντρικής Αμερικής και Καραϊβικής του 2014. Στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2011 και στους Παναμερικανικούς Αγώνες του 2015 η Κούβα τερμάτισε 5η.

Η είδηση έγινε γνωστή το μεσημέρι της Τρίτης 14 Μαρτίου, όταν η οικογένειά του είχε ήδη τελέσει την κηδεία, στον Ιερό Ναό Αγίου Κωνσταντίνου στην Ηλιούπολη· η ταφή έγινε στα κοιμητήρια Ευόσμου, σε στενό οικογενειακό κύκλο. Η ΠΑΕ ΠΑΟΚ, με ανακοίνωση της ίδιας μέρας, έγραψε ότι «ο Μάκης Μαυρομιχάλης, ο μυθικός “Μανάβης” δεν είναι πια μαζί μας» και τον αποκάλεσε «Στρατηγό» που «δημιούργησε το μεγαλείο της Τούμπας». Από τον Metropolis 95,5 τον αποχαιρέτησε ο Αντώνης Κλαδάς, πρώην ηγέτης της Θύρας 4.