ΠΑΟΚ – Αστέρας: Οι αριθμοί πίσω από τη νίκη του ΠΑΟΚ

Τρεις νίκες σε 18 περιπτώσεις

18 φορές έχει βρεθεί ο ΠΑΟΚ με παίκτη λιγότερο από το 1997 και μετά, ενώ το σκορ ήταν ισόπαλο και το παιχνίδι βρισκόταν στο πρώτο μισάωρο του δεύτερου ημιχρόνου. Από αυτές, κέρδισε μόλις τις τρεις. Η τρίτη ήρθε απέναντι στον Αστέρα, σε ένα ματς όπου ο Λίσι, παρά την αποβολή, δεν απέσυρε επιθετικό.

Το 2-1 διαμορφώθηκε στα τελευταία 17 λεπτά, διάστημα στο οποίο ο ΠΑΟΚ δημιούργησε υπερδιπλάσιες απειλές σε σχέση με τα πρώτα 73 λεπτά. Σε αυτό συνέβαλαν τρεις παράγοντες: η απόφαση του προπονητή στο 68', ένας δημιουργός που συνέχισε να παράγει φάσεις ακόμη και με αριθμητικό μειονέκτημα και μια άμυνα που άντεξε το πιο δύσκολο δεκάλεπτο του αγώνα χωρίς να επιτρέψει καθαρή ευκαιρία.

Στο 1-1 και με δέκα παίκτες, ο Λίσι έβαλε φορ στη θέση του φορ

Για πρώτη φορά στο πρωτάθλημα, ο ΠΑΟΚ ξεκίνησε με δύο επιθετικούς, τον Μπάνζα και τον Εντιαγέ, όπως είχε κάνει και στον αγώνα Κυπέλλου με την ΑΕΚ. Από την άλλη πλευρά, ο Αστέρας, με τον Γιάννη Κοντοέ ως υπηρεσιακό προπονητή, εγκατέλειψε το 3-4-3 που χρησιμοποιούσε στα πέντε προηγούμενα παιχνίδια του και παρατάχθηκε με τετράδα στην άμυνα.

Στο 8', ο Ζίβκοβιτς έβγαλε την κάθετη πάσα και ο Εντιαγέ με εξαιρετικό τελείωμα έκανε το 1-0. Ήταν το πρώτο γκολ του ΠΑΟΚ στο πρώτο μισάωρο αγώνα στο πρωτάθλημα, έπειτα από οκτώ αγωνιστικές. Στο 39', ο Κιμπιόκα ισοφάρισε με κεφαλιά, ύστερα από εκτέλεση φάουλ του Έντερ.

Η εικόνα του αγώνα άλλαξε στο 63', με τον ΠΑΟΚ να έχει αποκτήσει τον έλεγχο μετά την ανάπαυλα. Ο Κένι, που είχε ήδη δεχθεί κίτρινη κάρτα από το 34', άνοιξε το κοντρόλ, ο Κουρμπέλης πρόλαβε να την πάρει και ο αμυντικός του ΠΑΟΚ τον ανέτρεψε. Δεύτερη κίτρινη κάρτα και αποβολή.

Ήταν η έκτη αποβολή παίκτη του ΠΑΟΚ σε 18 αγώνες, όταν την προηγούμενη σεζόν είχαν καταγραφεί μόλις τρεις σε 55 παιχνίδια. Στο φετινό πρωτάθλημα, ο ΠΑΟΚ έχει ήδη αγωνιστεί συνολικά 93 λεπτά με παίκτη λιγότερο, σχεδόν έναν ολόκληρο αγώνα. Στις δύο προηγούμενες περιπτώσεις, απέναντι στον Παναθηναϊκό και την Καλαμάτα, γνώρισε την ήττα. Από τις 17 αντίστοιχες περιπτώσεις από το 1997, είχε καταφέρει να κερδίσει μόνο τη Ράπιντ το 2012 και την Κέρκυρα το 2015.

Η συνηθισμένη αντίδραση σε μια τέτοια κατάσταση, με το σκορ ισόπαλο και την ομάδα με δέκα παίκτες, είναι η αντικατάσταση ενός επιθετικού από έναν μέσο. Ο Λίσι περίμενε πέντε λεπτά και προχώρησε σε τριπλή αλλαγή: ο Ελουστόντο αντικατέστησε τον Σορετίρε και πήρε θέση δεξιού μπακ, ο Γιάκιτς πέρασε στη θέση του Ζαφείρη στη μεσαία γραμμή και ο Μύθου αντικατέστησε τον Εντιαγέ, ο οποίος είχε τραυματιστεί στο γόνατο και ζήτησε αλλαγή.

Έτσι, ο ΠΑΟΚ διατήρησε τους δύο επιθετικούς του, αλλά έμεινε χωρίς κλασικό αριστερό χαφ. Την λογική της επιλογής εξηγεί ο Λίσι: «Ουσιαστικά ο Μύθου ήταν ένα εξτρέμ χωρίς την μπάλα και επιθετικός με την μπάλα».

Όταν την κατοχή είχε ο Αστέρας, ο Μύθου κινούνταν προς τα αριστερά, στην πλευρά από την οποία εκδηλώθηκε το 51% των επιθέσεων των φιλοξενούμενων στο δεύτερο ημίχρονο. Όταν ο ΠΑΟΚ κέρδιζε την μπάλα, συνέκλινε προς τον άξονα και ανέβαινε δίπλα στον Μπάνζα.

Οι κινήσεις του Μύθου στα 22 λεπτά συμμετοχής του:

Τα επτά από τα 13 καταγεγραμμένα σημεία του βρίσκονται στην αριστερή πλευρά, ενώ οι αντίστοιχες κινήσεις του Εντιαγέ, πριν από την αντικατάστασή του, ήταν μοιρασμένες εξίσου στις δύο πλευρές. Ένα από τα σημεία βρίσκεται μάλιστα πάνω στη γραμμή της εστίας.

Πριν ακόμη σκοράρει, ο Μύθου είχε συμβάλει στην αποκατάσταση της αριθμητικής ισορροπίας. Στο 73', έφυγε με την μπάλα προς τα αριστερά και ο Μπρόρσον, που είχε δεχθεί κίτρινη κάρτα από το 67', τον σταμάτησε με φάουλ και πήρε δεύτερη κίτρινη και αποβλήθηκε. Ο ΠΑΟΚ έχασε έναν παίκτη, αλλά ο Αστέρας δεν άργησε να βρεθεί στην ίδια κατάσταση, χάρη στην ενέργεια ενός 19χρονου που είχε μπει στο παιχνίδι μόλις πέντε λεπτά νωρίτερα.

Η αποτελεσματικότητα στα τελευταία 17 λεπτά

Τα αναμενόμενα γκολ (xG) αποτυπώνουν την ποιότητα των ευκαιριών. Μια τελική προσπάθεια με αξία 0,30 xG έχει περίπου 30% πιθανότητα να καταλήξει σε γκολ.

Στα πρώτα 73 λεπτά, τα εννέα σουτ του ΠΑΟΚ είχαν συνολική αξία μόλις 0,66 xG. Στα τελευταία 17 λεπτά, τα τρία σουτ έφτασαν τα 1,49 xG. Η τιμή περιορίζεται περίπου στο 1,35 αν το 2-1 υπολογιστεί ως μία ενιαία φάση, καθώς προήλθε από δύο σουτ στην ίδια επίθεση.

Ο Αστέρας είχε χάσει έναν κεντρικό αμυντικό, ενώ ο ΠΑΟΚ εξακολουθούσε να έχει δύο επιθετικούς στον αγωνιστικό χώρο. Στο 78', έπειτα από εκτέλεση κόρνερ του Ζίβκοβιτς, ο Μπάνζα πήρε την κεφαλιά από τα πέντε μέτρα, σε μια ευκαιρία αξίας 0,47 xG, αλλά η μπάλα πέρασε άουτ. Ήταν σχεδόν το ίδιο σημείο από το οποίο είχε σκοράρει ο Κιμπιόκα για το 1-1, στην απέναντι εστία.

Ο Λίσι συνέχισε τις παρεμβάσεις του. και στο 80', ο Τέιλορ αντικατέστησε τον Σανταμαρία και στο 86' ο Καμαρά, που αγωνίζεται στη μεσαία γραμμή, πήρε τη θέση του στόπερ Κόστα. Συνολικά πέντε αλλαγές, όλες μετά την αποβολή του Κένι και με το σκορ στο 1-1.

Ένα λεπτό αργότερα ήρθε το γκολ της νίκης. Ο Ζίβκοβιτς πρόλαβε μια μπαλιά στην άκρη της περιοχής και γύρισε την μπάλα στον Μπάνζα. Το πλασέ του επιθετικού πέρασε κάτω από τον Παπαδόπουλο και κατευθύνθηκε προς τη γραμμή. Ο Κώτσιρας έτρεξε για να απομακρύνει, αλλά ο Μύθου έφτασε πρώτος και έσπρωξε την μπάλα στα δίχτυα με το αριστερό.

Πίσω από τις δύο μεγαλύτερες επιθετικές στιγμές του ΠΑΟΚ βρισκόταν ο ίδιος δημιουργός. Ο Ζίβκοβιτς έδωσε πέντε πάσες που κατέληξαν σε τελική προσπάθεια, έναντι μέσου όρου 3,2 ανά αγώνα. Από αυτές προέκυψαν το 1-0, η κεφαλιά του Μπάνζα και το σουτ που οδήγησε στο 2-1. Η συνολική αξία των συγκεκριμένων φάσεων έφτασε το 1,04 xG, δηλαδή περίπου το μισό της συνολικής επιθετικής παραγωγής του ΠΑΟΚ.

Η εξέλιξη των αναμενόμενων γκολ κατά τη διάρκεια του αγώνα:

Από το 8' έως το 77', η λευκή γραμμή αυξήθηκε μόλις κατά 0,22. Από το 78' και μετά, η άνοδός της έφτασε το 1,49, ενώ η αντίστοιχη μπλε γραμμή αυξήθηκε μόλις κατά 0,15.

Η συγκεκριμένη εικόνα δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό. Έξι από τα 18 γκολ του ΠΑΟΚ στο φετινό πρωτάθλημα έχουν σημειωθεί από ποδοσφαιριστές που ξεκίνησαν στον πάγκο. Την προηγούμενη σεζόν η αντίστοιχη επίδοση ήταν επτά γκολ σε σύνολο 50. Έξι είναι επίσης τα γκολ που έχει πετύχει ο ΠΑΟΚ από το 87' και μετά, δύο εκ των οποίων αποδείχθηκαν νικητήρια: του Μιχαηλίδη απέναντι στον Ηρακλή και του Μύθου απέναντι στον Αστέρα.

Υπάρχει και μια ενδιαφέρουσα διαφοροποίηση στην επιθετική παραγωγή μετά τις αλλαγές. Στο δεύτερο ημίχρονο, πριν από την πρώτη αντικατάσταση, ο ΠΑΟΚ δημιουργεί φέτος 0,97 xG ανά 90 λεπτά, σε δείγμα 127 λεπτών. Μετά την πρώτη αλλαγή, η επίδοση ανεβαίνει στα 2,51 xG ανά 90 λεπτά, σε δείγμα 278 λεπτών. Την προηγούμενη σεζόν οι αντίστοιχες τιμές ήταν 1,55 και 1,84.

Ένα μέρος της διαφοράς εξηγείται από την εξέλιξη του σκορ, καθώς οι αλλαγές γίνονται συχνά όταν ο ΠΑΟΚ κυνηγά το αποτέλεσμα. Επιπλέον, τα εννέα παιχνίδια αποτελούν ακόμη μικρό δείγμα. Ωστόσο, τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι οι παρεμβάσεις από τον πάγκο μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο στην επιθετική λειτουργία της ομάδας.

Ο Αστέρας είχε δέκα λεπτά με παίκτη παραπάνω, αλλά απείλησε μόνο με δύο σουτ από τα 26 μέτρα

Το πιο δύσκολο διάστημα για τον ΠΑΟΚ ήταν το 63'-73'. Η καμπύλη πίεσης έφτασε στο χαμηλότερο σημείο της αναμέτρησης στο 64' και παρέμεινε κάτω από το μηδέν μέχρι το 73'. Παρ' όλα αυτά, ο Αστέρας κατάφερε να επιχειρήσει μόλις δύο σουτ, αμφότερα με τον Έντερ, από αποστάσεις 26 και 27 μέτρων. Η συνολική αξία τους ήταν μόλις 0,05 xG.

«Κρατάω ότι μπορέσαμε να διαχειριστούμε τα 5-10 λεπτά στα οποία ο αντίπαλος είχε τις καλές στιγμές του», δήλωσε ο Λίσι.

Αξίζει να σημειωθεί ότι πριν από αυτό το διάστημα ο Αστέρας είχε μείνει 25 λεπτά χωρίς τελική προσπάθεια, από το γκολ της ισοφάρισης μέχρι το 64'. Σε ολόκληρο το δεύτερο ημίχρονο, η συνολική επιθετική παραγωγή του περιορίστηκε στα 0,22 xG.

Σε αυτό το κομμάτι του αγώνα ξεχώρισε ο Σανταμαρία. Ο μέσος του ΠΑΟΚ ολοκλήρωσε με επιτυχία τις 63 από τις 67 πάσες του, έναντι μέσου όρου 25 επιτυχημένων μεταβιβάσεων ανά αγώνα. Είχε επίσης επτά επιτυχημένες μακρινές πάσες σε επτά προσπάθειες και κατέγραψε εννέα ανακτήσεις μπάλας σε 80 λεπτά συμμετοχής. Από την πλευρά του, ο Κόστα κέρδισε πέντε μονομαχίες, έναντι μέσου όρου 3,1, και έκανε τρία κοψίματα.

Η μοναδική πραγματικά επικίνδυνη στιγμή για τον Αστέρα ήρθε στο 92', όταν ο Παπακανέλλος εκτέλεσε μέσα από την περιοχή, σε μια προσπάθεια με αξία 0,41 xG, αλλά ο Μοναστηρλής του είπε όχι.

Ο 22χρονος τερματοφύλακας είναι ο τρίτος που χρησιμοποιεί φέτος ο Λίσι και μετρά τρεις συμμετοχές ως βασικός, με ισάριθμες νίκες. «Δεν πρέπει να "σκοτώσουμε" τον Τσιφτσή, αλλά από την άλλη ο Μοναστηρλής άξιζε να παίξει στο σημερινό παιχνίδι», εξήγησε ο προπονητής του ΠΑΟΚ.

Τα εννέα σουτ του Αστέρα, από την οπτική του τερματοφύλακα:

Μόνο ένα από τα εννέα σουτ αποτέλεσε μεγάλη ευκαιρία: η κεφαλιά από την οποία προήλθε το γκολ. Τα υπόλοιπα οκτώ είχαν συνολική αξία μόλις 0,36 xG.

Τι έδειξαν οι ευκαιρίες

Αν ο αγώνας επαναλαμβανόταν 100 φορές, με τις ίδιες τελικές προσπάθειες, ο ΠΑΟΚ θα κέρδιζε στις 76, ο Αστέρας στις έξι, ενώ στις υπόλοιπες 18 περιπτώσεις οι δύο ομάδες θα έμεναν ισόπαλες. Οι αναμενόμενοι βαθμοί (xPoints) ήταν 2,46 για τον ΠΑΟΚ και 0,37 για τον Αστέρα.

Το 2-1 ήταν το πιθανότερο τελικό σκορ, με πιθανότητα 17%. Ακολουθούσαν το 2-0 με 16% και το 3-1 με 11%.

Ο Κοντοές δήλωσε ότι «κάλλιστα θα μπορούσαμε να το κερδίσουμε, όχι να το χάσουμε». Με το σκορ στο 1-1 και τον Αστέρα να έχει αριθμητικό πλεονέκτημα για δέκα λεπτά, η εκτίμηση αυτή είναι κατανοητή. Ωστόσο, η εικόνα των ευκαιριών ήταν διαφορετική, καθώς ο ΠΑΟΚ δημιούργησε πέντε μεγάλες ευκαιρίες, έναντι μίας του Αστέρα. Η νίκη ήταν το πιθανότερο αποτέλεσμα, ακόμη και αν συνυπολογιστεί το διάστημα κατά το οποίο αγωνίστηκε με δέκα παίκτες.

Τι σημαίνει η νίκη εν όψει του αγώνα στο Φάληρο

Ο ΠΑΟΚ βρίσκεται στην τρίτη θέση με 18 βαθμούς, τέσσερις πίσω από τον Ολυμπιακό και έξι από τον Παναθηναϊκό. Η ΑΕΚ ακολουθεί με έναν βαθμό λιγότερο και έναν αγώνα λιγότερο. Την Κυριακή 8 Νοεμβρίου, ο ΠΑΟΚ αντιμετωπίζει τον Ολυμπιακό στο «Γ. Καραϊσκάκης», με δύο βασικά ερωτήματα να απασχολούν τον Λίσι.

Το πρώτο αφορά τη θέση του δεξιού μπακ. Ο Κένι θα απουσιάσει λόγω τιμωρίας, έχοντας ξεκινήσει βασικός και στα 18 παιχνίδια της σεζόν, χωρίς να έχει αντικατασταθεί ούτε μία φορά. Απέναντι στον Αστέρα, τη θέση του πήρε ο Ελουστόντο, ωστόσο ο Λίσι δεν αποκάλυψε ποια λύση προκρίνει για το ντέρμπι: «Υπάρχουν λύσεις. Υπάρχει ο Γιάκιτς, υπάρχει ο Τέιλορ και υπάρχει και μια εκδοχή ακόμη, αλλά την κρατάω για τον εαυτό μου».

Το δεύτερο ερώτημα αφορά την επίθεση. Ο Εντιαγέ, πρώτος σκόρερ του ΠΑΟΚ στο πρωτάθλημα με τέσσερα γκολ, αποχώρησε με πρόβλημα στο γόνατο και η συμμετοχή του στο επόμενο παιχνίδι παραμένει αμφίβολη. Αν δεν είναι διαθέσιμος, ο Λίσι καλείται να επιλέξει ανάμεσα σε δύο λύσεις: να διατηρήσει το 4-4-2 με τους Μπάνζα και Μύθου, οι οποίοι έχουν αγωνιστεί μαζί μόλις 22 λεπτά, ή να επιστρέψει στο σύστημα με έναν επιθετικό, το οποίο χρησιμοποίησε στα 16 από τα 18 παιχνίδια.

Τα δύο παιχνίδια στα οποία ο ΠΑΟΚ ξεκίνησε με δύο φορ, απέναντι στην ΑΕΚ και τον Αστέρα, ολοκληρώθηκαν με νίκες. Και στα δύο, μάλιστα, το πρώτο γκολ σημειώθηκε στο 8'. Στα υπόλοιπα 16 παιχνίδια, η ομάδα έχει πετύχει μόλις δύο γκολ πριν από τη συμπλήρωση του πρώτου μισάωρου. Πρόκειται, βέβαια, για πολύ μικρό δείγμα μόλις δύο αγώνων, με διαφορετικούς αντιπάλους και υπό διαφορετικές συνθήκες.

Στο άρθρο για τον ΟΦΗ είχαν καταγραφεί πέντε στατιστικοί δείκτες που έχρηζαν προσοχής στους αγώνες με την ΑΕΚ, τον Αστέρα και τον Ολυμπιακό:

Απέναντι στον Αστέρα, ο αριθμός των τελικών του αντιπάλου περιορίστηκε στις εννέα, ενώ το πρώτο μισάωρο έφερε ξανά γκολ για τον ΠΑΟΚ. Το ζήτημα των στατικών φάσεων, ωστόσο, παραμένει ανοιχτό. Από εκτέλεση φάουλ προήλθε το 1-1, ενώ οι αντίπαλοι του ΠΑΟΚ καταγράφουν πλέον κατά μέσο όρο 3,8 τελικές προσπάθειες ανά αγώνα έπειτα από στατική φάση.

Αναπάντητο παραμένει και το ερώτημα για την απόδοση της ομάδας μετά το 30'. Ο ίδιος ο Λίσι περιέγραψε το πρόβλημα με σαφήνεια: «Χάσαμε τον έλεγχο και κοπήκαμε στα δύο».

Από το 24' έως το 48', ο ΠΑΟΚ δεν επιχείρησε ούτε ένα σουτ. Παράλληλα, στο πρώτο ημίχρονο κέρδισε μόλις το 42% των μονομαχιών, ενώ υπέπεσε σε 12 φάουλ.

«Αυτόν τον χαρακτήρα που δείξαμε σήμερα πρέπει να τον δείχνουμε πάντα για χάρη των φιλάθλων μας», δήλωσε ο Λίσι μετά το τέλος του αγώνα.

Στο Φάληρο, ο προπονητής του ΠΑΟΚ θα στερηθεί τουλάχιστον έναν βασικό ποδοσφαιριστή, ενδεχομένως και δεύτερο. Το παιχνίδι με τον Ολυμπιακό θα αποτελέσει ένα σημαντικό τεστ για το βάθος του ρόστερ και για την ικανότητα του πάγκου να επηρεάζει καθοριστικά την εξέλιξη μιας αναμέτρησης, όπως συνέβη απέναντι στον Αστέρα.

Τα αναλυτικά στατιστικά του αγώνα είναι διαθέσιμα στο paokanalytics.gr.